Nội dung
Bài trước mình viết: khởi nghiệp là game sinh tồn. Nhưng sinh tồn thôi chưa đủ. Muốn chơi giỏi, bạn cần một thứ mà phần lớn founder không có: Bản đồ.
Hầu hết founder bắt đầu chơi bằng cách: nghĩ ra sản phẩm, làm liền, rồi chạy đi bán.
Không trinh sát. Không bản đồ. Không biết mình đang ở đâu trên map.
Giống như nhảy vào game sinh tồn rồi chạy thẳng vào rừng tối mà không nhìn xung quanh.
Kết quả? Đi vòng vòng, tốn tài nguyên, rồi bị loại.
Dưới đây là cách vẽ bản đồ. Gồm 2 giai đoạn: Trinh sát trước, rồi mới Vẽ đường đi.
GIAI ĐOẠN 1: TRINH SÁT – HIỂU ĐỊA HÌNH TRƯỚC KHI ĐI
Player giỏi không bao giờ lao vào vùng mới mà không trinh sát.
1.1. XEM THỜI TIẾT & DỰ BÁO
Trước khi lên đường, xem thời tiết đã.
“Thời tiết” ở đây là những thứ bạn không kiểm soát được nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc chơi:
– Chính sách nhà nước đang siết hay nới?
– Kinh tế đang lên hay xuống?
– Người tiêu dùng đang thay đổi thói quen ra sao?
– Công nghệ mới nào đang thay đổi luật chơi?
– Luật pháp có gì mới ảnh hưởng đến ngành?
– Ngành đang ở giai đoạn nào, tương lai ra sao?
Bạn không thay đổi được thời tiết. Nhưng biết trời sắp bão thì đừng ra khơi. Đây là môi trường bên ngoài.
1.2. ĐẾM SỐ NGƯỜI CHƠI TRÊN MAP
Vùng đất bạn định nhảy vào có bao nhiêu người đang chơi?
– Đối thủ hiện tại đông không? Mạnh không?
– Người mới có dễ nhảy vào không? (Rào cản cao hay thấp?)
– Khách hàng có dễ bỏ bạn sang người khác không?
– Nhà cung cấp có đang ép giá bạn không?
– Có ai đang làm thứ thay thế sản phẩm của bạn không?
Nếu vùng đất quá đông, rào cản quá thấp, khách quá dễ bỏ đi = map cực khó. Cân nhắc chọn map khác.
1.3. TRINH SÁT ĐỐI THỦ
Xem những player khác trên map đang làm gì. Mạnh gì. Yếu gì.
Không phải để copy. Mà để tìm chỗ họ chưa phủ tới.
Bạn không cần thắng tất cả. Bạn cần tìm vùng đất mà chưa ai chiếm. Bạn ít nhất phải top 3 trong vùng đất đó.
1.4. SOI GƯƠNG
Nhìn lại chính nhân vật của mình:
– Mình giỏi gì?
– Mình yếu gì?
– Cơ hội nào đang mở mà mình có thể tận dụng?
– Mối nguy nào đang đến mà mình cần tránh?
Kết hợp tất cả lại, bạn sẽ thấy: đâu là chỗ mà mình vừa có lợi thế, vừa có cơ hội, vừa ít cạnh tranh.
Đó là “điểm ngọt” để bắt đầu.
—–
GIAI ĐOẠN 2: VẼ ĐƯỜNG ĐI – BIẾT MÌNH ĐI ĐÂU VÀ ĐI BẰNG CÁCH NÀO
Trinh sát xong, giờ vẽ đường.
2.1. XÁC ĐỊNH ĐÍCH ĐẾN
– 5 năm nữa mình muốn ở đâu trên bản đồ?
– 3 năm nữa cần đạt được cột mốc nào?
– 1 năm tới phải làm gì cụ thể?
Không có đích đến thì mọi con đường đều sai.
Đích đến quá xa mà không có cột mốc giữa đường thì sẽ bỏ cuộc giữa chừng.
2.2. CHỌN VÙNG ĐẤT VÀ VỊ TRÍ ĐỨNG
Chọn ngành chỉ là bước đầu. Quan trọng hơn là: bạn đứng ở đâu trong ngành đó?
Ví dụ cùng ngành cà phê:
– Người trồng cà phê
– Người rang xay
– Người phân phối
– Người mở quán
– Người làm app đặt cà phê
Cùng một ngành, nhưng mỗi vị trí là một cuộc chơi hoàn toàn khác: lợi nhuận khác, rủi ro khác, cách chơi khác.
Chọn sai vị trí = chơi chế độ Hard Mode mà không biết.
2.3. CHỌN ĐÁNH AI
Không đánh hết cả map. Chọn khu vực cụ thể.
Chia thị trường thành từng nhóm. Chọn nhóm nào mình phục vụ tốt nhất. Rồi trở thành lựa chọn số 1 của nhóm đó.
Cố phục vụ tất cả = không phục vụ ai cả.
Player giỏi chọn một vùng nhỏ, chiếm trọn, rồi mới mở rộng.
2.4. THIẾT KẾ TRANG BỊ
Khi đã biết đánh ai, ở đâu, giờ thiết kế bộ trang bị:
– Sản phẩm: Giải quyết vấn đề gì? Rổ sản phẩm gồm những gì?
– Giá: Bán rẻ hơn, bán ngang, hay bán premium?
– Kênh: Bán ở đâu? Online, offline, hay cả hai?
– Truyền thông: Khách biết đến mình bằng cách nào?
4 thứ này phải đồng bộ. Sản phẩm premium mà bán ở kênh giá rẻ = mâu thuẫn. Giá rẻ mà quảng cáo sang chảnh = khách hoang mang.
2.5. LÊN KẾ HOẠCH MỞ RỘNG
Khi đã trụ vững ở vùng đất đầu tiên, mở rộng bằng cách nào?
4 hướng mở rộng:
– Bán thêm cho khách cũ (đào sâu)
– Bán cho khách mới cùng sản phẩm (mở rộng)
– Bán sản phẩm mới cho khách cũ (phát triển)
– Bán sản phẩm mới cho khách mới (mạo hiểm nhất)
Hoặc đi theo hướng khác: thay vì chỉ bán 1-2 sản phẩm chủ lực, tạo hàng trăm sản phẩm nhỏ phục vụ nhu cầu đặc thù mà ít ai để ý.
Mỗi hướng phù hợp với từng giai đoạn. Đừng mở rộng khi chưa trụ vững ở vùng đầu tiên.
—–
CHỐT LẠI
Bản đồ game khởi nghiệp:
Trinh sát: Xem thời tiết → Đếm đối thủ → Trinh sát kỹ → Soi gương
=> Hiểu mình đang ở đâu, xung quanh có gì.
Vẽ đường: Xác định đích → Chọn vùng + vị trí → Chọn đánh ai → Thiết kế trang bị → Lên kế hoạch mở rộng
=> Biết mình đi đâu, đi bằng cách nào.
Phần lớn founder chỉ có bước “làm sản phẩm” và “bán”. Không có bước nào ở trên.
Không có bản đồ thì không phải đang chơi game.
Mà đang để game chơi mình.
=> Trước khi chạy, hãy dừng lại và mở bản đồ ra.