Tổng thống Obama đã từng khuyên rằng nên cho con của bạn học 4 thứ sau: Một ngôn ngữ ngoài tiếng mẹ đẻ, một môn thể thao, một môn nghệ thuật nào đó và một ngôn ngữ lập trình. Suy nghĩ kỹ chúng ta sẽ thấy rằng mỗi môn học sẽ giúp trẻ phát triển tư duy và các khả năng nhất định cho cuộc sống, tạo tiền đề để chúng trở thành những con người có ích sau này, trong đó có một thứ rất hay đó là Lập Trình (code).

Học code sẽ giúp bạn làm việc cẩn trọng hơn, tuy duy có hệ thống, logic, lập luận tốt hơn. Tạo cho bạn sự kiên nhẫn và rèn luyện tư duy hằng ngày.

Tôi viết bài viết này để chia sẻ vì sao tôi học code, tầm quan trọng của nó và nếu muốn học code thì nên bắt đầu từ đâu. Ai là những người nên biết code.

Vì sao tôi học code?

Xin khẳng định rằng tôi không phải là dân chuyên code, về chuyên môn kỹ thuật thì tôi xuất thân là dân Mạng máy tính, là kỹ sư quản trị hệ thống mạng và máy chủ Linux. Rất nhiều bạn trong công ty của tôi tưởng nhầm tôi là dân lập trình (vì ngoài cái title nghe oai là giám đốc thì tôi hay code phần mềm, công cụ). Tôi cũng chưa từng tham gia lớp học nào về code. Tôi bắt đầu tự học code từ lúc còn ở trường Việt Hàn, bởi tôi thấy được tầm quan trọng của nó trong công việc sau này, cũng như code giúp tôi tự làm được nhiều thứ.

Làm giám đốc mà lại đi code? sao không đưa cho cấp dưới làm?

Tôi biết được nhiều người hay code như tôi, ví dụ như CEO Base Inc @Hùng Phạm ,  không phải là đi giành việc của nhân viên mà là.. muốn làm ngay những gì cần phải làm. Đối với tôi nguyên tắc “muốn ăn phải lao vào bếp”, từ chiến lược đến thực thi là cả một quá trình, từ việc muốn làm một dự án nào đó với một hệ thống nào đó hầu như bạn đều cần phải code công cụ. Với tôi thay vì tôi ngồi với một đứa lập trình, diễn tả yêu cầu, đôi lúc phải dạy cho ku lập trình đó về hệ thống (system) phía dưới thì tôi… code luôn cho nhanh. Thực tế một số dự án make by me như sau (một số có sự góp sức của Mr. Hiên – Trưởng phòng kỹ thuật – Siêu nhơn code):

  • Module LSCNV cho Nukeviet: Đây là module giúp Litespeed Webserver  cache cho Nukeviet
  • Plugin Đặt Vé xe cho WordPress: Viết cho khách hàng dự án thiết kế website 123HOST
  • Module quản lý học viên cho Joomla: Dự án code đầu tiên tôi làm, giờ mã nguồn cũng vứt đâu rồi tìm không ra.
  • Hệ thống DNS Management: Code bằng Codeigniter, API đến cPanel để quản lý zone, record, thêm, sửa, xóa DNS record.
  • Các module cho Hostbill (hệ thống ERP của công ty):
    • Report: Report số liệu cho Phòng kinh doanh
    • Finance: Report tài chính (lời lỗ từng dịch vụ, máy chủ)
    • Accountant: Hệ thống add tiền tự động. Khách hàng 123HOST khi chuyển tiền thanh toán dịch vụ chỉ cần điền mã hóa đơn là 30 giây sau hệ thống sẽ tự nhận dạng và tự thêm tiền, tự paid hóa đơn và tự kích hoạt dịch vụ. => Giảm 40% workload kế toán.
    • Support Case: Hệ thống quản lý case hỗ trợ kỹ thuật cho Phòng kỹ thuật: Toàn bộ hoạt động của PKT đều chạy trên này.
    • Raising Pigs: Module nuôi heo cho từng phòng ban. Xem thêm nó tại đây
    • IP Manager, Invoice VAT Manager.v.v.
  • Hệ thống quản lý tuyển sinh cho trường Việt Hàn: Đây là hệ thống quản lý toàn bộ thí sinh ứng tuyển, sinh viên nhập học, kết hợp với các số liệu tracking marketing. Vì tôi làm Marketing nên việc không có hệ thống tracking, không quản lý số liệu tập trung làm tôi rất khó chịu nên tôi Viết luôn cái hệ thống này tặng luôn cho trường. Nó tracking được 95% nguồn sinh viên đến từ kênh nào (ví dụ Google, Coccoc, Faceboook.v.), từ khóa quảng cáo nào, vị trí quảng cáo nào. Đây là hệ thống độc quyền tự phát triển. Nó góp phần giúp vượt KPI tuyển sinh mấy trăm phần trăm cho trường năm 2018.
  • Hệ thống CRM cho phòng kinh doanh 123HOST: Tôi join vào cải tiến phòng kinh doanh, và nhận thấy cần CRM để quản lý và không có phần mềm nào phù hợp nên tôi code luôn cái CRM.
  • Hệ thống Email Marketing: Vì không tìm được hệ thống email marketing nào ưng ý, kết hợp được với hệ thống ERP hiện tại nên tôi.. code luôn trình email marketing. Kết quả cũng khá tốt: Tỉ lệ mở mail trên 50%, deal đem về trong 1 tháng hơn 40 deals, doanh số đem về gần 50 triệu. (cost = 0 đồng).
  • Hệ thống Web Application Firewall (WAF) cho Hosting của 123HOST: Phần này chủ yếu code bằng Python. Nhờ nó mà Hosting của 123HOST chống được 98% các cuộc tấn công từ chối dịch vụ DOS/DDOS. Hệ thống này tự phát hiện tên miền bị tấn công, tự bật cản lọc để chặn, tự tắt cả lọc khi hết tấn công.
  • Chúng tôi là nhà cung cấp hosting duy nhất tại Việt Nam không đuổi khách hàng khi website khách hàng bị DDOS. Hơn 10k website hosted by 123HOST chạy ổn định cũng phần nhiều nhờ công nghệ WAF tự phát triển này.

  • Rất nhiều script bằng batch shell, Python để tự động hóa các tác vụ cho hệ thống máy chủ, dịch vụ.
  • Một số hệ thống bí mật được thực hiện bằng Python, PHP 😀 .

Bạn thấy đấy, nếu biết code thì có thể tự làm được nhiều thứ, ban đầu có thể code rởm nhưng dần dần sẽ lên tay nghề, càng ngày sẽ code càng nhanh, biến các ý tưởng kinh doanh thành hiện thực chỉ trong vài tuần.

Học code bắt đầu từ đâu? Ai thì cần học code.

Thật ra ai cũng cần học code, vì nó giúp ích cho bạn khá nhiều. Ông Lý Quang Diệu, cố thủ tướng Singapore biết code đấy! Học code không những giúp ích cho tư duy mà còn giúp bạn làm được nhiều thứ. Cùi code như tôi cũng làm ra kha khá công cụ phục vụ công việc từ Quản lý, Kinh doanh và cả hệ thống Marketing.

Ngôn ngữ đầu tiên tôi học là PHP bởi nó đơn giản và có thể ứng dụng để làm website, thứ thân thiện và quan thuộc. Và tôi học PHP bằng cách xem Mbook bởi do… đọc ebook không vào. Thật sự đọc một cuốn sách về code thì rất khô. Đầu tiên tôi tải nhiều cuốn sách tiếng việt về lập trình và đọc, rồi thực hành theo tuy nhiên không thành. Đến nỗi có lúc tự ti rằng mình không thông minh nên học hoài không vào, rồi tôi tìm thấy Mbook của Đại Học Khoa Học Tự Nhiên, Mbook có video nên rất dễ học, có cô giáo dễ thương giảng nữa nên cũng rất thú vị, chỗ nào không rõ cứ “tua” lại để nghe giảng lại, rất tiện và bớt chán.

Sau này tôi mới kết luận rằng thật ra bạn không cần phải thông minh mới học code được, hãy chọn cách tiếp cận nào phù hợp với mình nhất để học. Ví dụ với tôi là Mbook và có dự án thực tế để thực chiến.

Nên “liều mạng” nhận dự án, bạn sẽ mau trưởng thành

Bản thân là dân học mạng như đồ án của tôi lại liên quan đến… lập trình, kể cả đồ án tốt nghiệp và các đề tài khoa học cấp trường. Lần liều mạng đầu tiên của tôi là Viết component Quản lý sinh viên trên nền CMS Joomla 1.5 cho một trung tâm của trường. Lúc đó tôi chỉ mới học code, nhưng liều mạng chơi luôn.

Khi bạn chạy đua với deadline của dự án, bạn sẽ thấy mình thật phi thường.

Từ chỗ không biết gì về code, tôi bắt đầu tập tành viết từng dòng và cho ra sản phẩm đầu tay của mình. Tất nhiên là không thể ứng dụng thực tế được. Tuy nhiên đó là khởi đầu thú vị của những năm tháng học code đầu tiên.

Thời gian rãnh thay vì chơi game thì tôi… code

Lúc rảnh rỗi, nhiều bạn chơi game, cafe, hay đi chơi với bạn bè, đó là thói quen không xấu. Tuy nhiên theo tôi nên giảm bớt các time đó lại, chọn một thói quen trong lúc rảnh có ích cho công việc hằng ngày của mình như đọc sách hoặc code chẳng hạn. Lúc rảnh ngoài đọc sách thì tôi hay code để fix lỗi, nâng cấp hệ thống cũ hoặc viết các hệ thống mới. Cũng không có gì nặng nhọc khi ngồi gõ mã code và xem nó chạy, đôi khi đó lại là một thú vui.

Tóm lại:

Code không chỉ là một công việc mà còn là một thú vui, chắc chắn bạn sẽ thích thú khi thấy sản phẩm chính tay mình tạo nên hoạt động, giúp ích cho ai đó, đội nhóm nào đó hay công ty nào đó. Nếu bạn làm marketing, code sẽ giúp bạn tạo được landing page, hệ thống tracking số liệu hoặc các công cụ marketing cao cấp (như tool facebook, email marketing, automation marketing.v.v). Nếu bạn làm Kỹ sư hệ thống thì code sẽ giúp bạn viết script, tự động hóa nhiều tác vụ. Nếu bạn là dân kinh doanh, code sẽ giúp bạn tạo được nhiều công cụ xử lý số liệu, chạy nhiều thuật toán để đưa ra các lời khuyên về xu hướng thị trường. Nếu bạn có con cái, việc cho con mình học code (các ngôn ngữ lập trình đơn giản cho trẻ) sẽ giúp con bạn phát triển tư duy tốt hơn.

Tóm lại học code rất mê li, mau học nhanh đi!

 

Leave A Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.